geïnspireerd door teachings van Srilad Shri Maharaj
Angst kan groot of klein zijn. Dagelijks, geregeld of sporadisch in je leven voorkomen. Gegrond of ongegrond zijn en in verschillende vormen omhoog komen; stress, twijfel, paniek, chaos, voorzichtigheid, total dis-order. Maar wat is angst, als je helemaal terug gaat naar de bron? Interessante vraag… en als party crash alvast meteen de oplossing: breng verschillende individuele belangen samen in één groot gemeenschappelijk belang en angst lost op in het veld van cohesie en harmonie. Hmmmmooi. Hoe zit dat?
Waar harmonie is, kan angst niet bestaan. In de basis is angst de afwezigheid van harmonie. En harmonie ontstaat wanneer eenheden samenvallen tot één. Het klopt met mijn persoonlijke ervaring. Als ik het idee heb dat ik mijn leven zelf en op mijn manier moet regelen omdat het anders niet goed komt, dus micro-managen van ieder aspect, dat ik overal zelf over na moet denken en alle beslissingen zelf moet nemen, dan kan er makkelijk angst of bezorgdheid ontstaan. Komt het wel goed? Verdien ik genoeg? Is er genoeg tijd, liefde, aandacht voor mij? Geef ik genoeg tijd, liefde, aandacht aan anderen? Ik (over)leef in mijn eigen bubbel en die dissonantie met oorspronkelijke heelheid, is de wortel van angst. Ik heb (gelukkig) ook een ander referentiekader. Een half jaar fulltime karma yoga doen op een ashram. Gezamenlijk een festival organiseren waarbij iedereen zich belangeloos inzette voor een gemeenschappelijk hoger doel. Met een groep vrienden hout seva doen in de Zwitserse Alpen. Samen een moestuin onderhouden. Die belangeloze acties voor een groter gemeenschappelijk doel, gaf verlichting en een goed gevoel. Iedereen voelt de gezamenlijke creatie kracht en valt daar mee samen. Een mini-eenheidservaring; een herinnering aan wie en wat we oorspronkelijk zijn.
Wat is angst?
De bron van angst is een spiritueel ongemak; een existentieel gevoel dat iets niet helemaal lekker synct. Vaak is dit onbewust. Dit gevoel ontstaat wanneer we verwijderd raken van harmonie (teveel in onszelf opgaan). Als je helemaal naar de bron gaat kun je concluderen dat er een allesomvattende samenhang is. Harmonie is de afwezigheid van eigen kleine belangetjes. Harmonie is waar alle belangen samen vallen. Waar alle muzikanten luisteren naar elkaar en hun klanken laten samen smelten, in plaats van dat iedere muzikant zijn eigen instrument bespeelt zonder rekening te houden met het geheel. Dus wanneer wij als partners, als gezin, als team, als gemeenschap, als communitiy, onze belangen verenigen, dan ontstaat er vanzelf harmonie. Als een kosmische wet. Iedereen voelt het, het lift iedereen op en iedereen voelt zich er in betrokken. Dit is onze natuurlijke zielenstaat. De ziel is dienend aan het geheel. En het geheel, de bron van alle oorzaken en waar alles weer in terug valt heet “God(in)” in verschillende klanken, talen en namen.
De dissonantie van het volgen van je eigen agenda zorgt voor een subtiel ongemak op vele lagen. In mentale zin, emotionele zin, maar ook fysiek uit het zich in ziekte. Angst is een prachtige raadgever. Als je bang bent voor gebrek, is niet dat gebrek de oorzaak van je probleem. Want dat gebrek is er helemaal niet. De angst voor gebrek laat zien dat je niet in de flow bent met wat er eigenlijk voor je bedoeld en daardóór bestaat de kans op gebrek. Angst laat je zien dat je dingen doet die niet bij jouw dharma (lotsbestemming) horen. Die dissonantie is als een valse toon en energetisch uit zich dat in woede of frustratie. Het ego projecteert deze emotie op de buitenwereld en wijst daar een schuldige aan. Het ego gaat van alles doen om zich goed te voelen; eigendom vergaren en beschermen, gemeende vijanden buiten de deur houden, verwijten, beschuldigen, opeisen, trekken en duwen, stoppen met voelen of gevoelens verdoven. Of aan de andere kant: anderen exploiteren om aan je verlangens tegemoet te komen.
Onbaatzuchtig
Een prachtige oplossing is “Karma Yoga”; belangeloos meehelpen aan iets groters dan jijzelf. Door je eigen persoonlijk verlangen op te laten lossen in iets groters, zonder dat je daar toe gedwongen wordt, wordt je hele perspectief binnenstebuiten gekeerd. Zijn je motivaties helemaal versplinterd of afgestemd op één groter belang? Kun je ze samenbrengen naar één dienend geheel met iets of iemand anders als middelpunt? Want je zelf-gecentreerde gezichtspunt maakt je los van de eeuwige, harmonieuze realiteit. Eigenbelang is een spirituele ziekte, een gekte. Totaal opgeslokt worden door het dienen van je eigen verlangens wordt een conditionering. Je eigen klanken botsen continu tegen de klanken van anderen. Een kakafonie van geluid is het resultaat, van binnen en buiten. Het denken aan “meer en beter” geeft ook een diep gevoel van onrust en gejaagdheid. Het vreet je op en blijft je vooruit stuwen naar iets volgends terwijl het je moe maakt en uiteindelijk met een leeg gevoel achter laat. Daarnaast ben je continu bang om te verliezen wat je vergaard hebt.
De andere kant
Wat is harmonie? Er is een perfecte harmonieuze intelligentie waar alles en iedereen in besloten ligt. Een gidsend, leidend principe. Het fundamentele principe van universele geordendheid. Een gids, meester of God hoe dit of deze ook heet. Als je je losmaakt van dit fundamentele principe, van het meester bewustzijn, van hetgeen wat je beschermt; de ultieme bron van harmonie, dan is de uitkomst zonder twijfel lijden. Dat lijden heet Maya; de materiële wereld van dingen die we kunnen vergaren. Een gebrekkige, tijdelijke droomwereld, die schril afsteekt tegen de tijdloze harmonie als eeuwige achtergrond. Als je je in de (droom)wereld van objecten stort en je daar mee identificeert, vergeet je wie je bent. Je denkt dat je materie bent; je lichaam, man of vrouw, knap of lelijk, dik of dun. Terwijl je in essentie een etherische ziel bent die dit lichaam bestuurt. Helemaal heel, compleet en perfect. Je vergeet dat je in oorsprong harmonie liefde en overvloed bent en dat je met alles verbonden bent. je leeft in afgescheidenheid en dat brengt je in de meest pijnlijke posities. Dat is geen “straf van God” maar gewoon oorzaak – gevolg. Je creëert het zelf, met je eigen vrije wil. Deels kan het karma zijn; een oud stukje oorzaak-gevolg en daar ligt nog een laagje familie karma onder met een coating collectief karma er overheen. Maar de oorzaak van al het lijden op de wereld is innerlijk. Het vergeten één zijn dienend te zijn aan de bron van het bestaan. Water in een druppel is water, in een river is water, door de kraan is water. Water vervuild met olie is nog steeds water maar dissonant. Het functioneert niet meer zoals het hoort.
Het goede nieuws is, dat dit allemaal bij het leerproces hoort. Je hoort te vallen, de grond te raken, je te realiseren dat iets niet goed ging om vervolgens op te staan, verder te gaan en te merken dat je iets geleerd hebt. Er is altijd een weg terug naar harmonie en innerlijke vrede. Terug naar je natuurlijke harmonie door te her verbinden met de bron, je innerlijke gids. Het begint -altijd- met bewustzijn. Bij mij is het bewustzijn begonnen met yoga. daarvoor lukte het me uitstekend om gewoon “te doen” zonder bewust te zijn met vaak pijnlijke resultaten als gevolg.
BEELDSPRAAK
Stel het je voor als een bootje op een ruige zee. Er is storm op komst maar de crew is niet op elkaar afgestemd. Er ligt er één te slapen, één is ziek en chagrijnig, één is de koekjes aan het stelen en één is verdwenen in zijn telefoon. Niet de storm, maar het gebrek aan cohesie leidt tot een catastrofe en een schipbreuk. Een ander voorbeeld is een zorgvuldig uitgerust schip met een getrainde bemanning en een ervaren kapitein. De storm is geen probleem. Als je zelf in je eentje de oceaan van het leven probeert te trotseren heb je wel een probleem. Als je vergeet dat er een groter plaatje is; een universeel principe dat leiding geeft en orde kent. Dan heb je een probleem. Als je probeert de boot, de crew, de kapitein en de oceaan tegelijkertijd te zijn dan heb je een probleem. Geef je je over aan de universele orde, komt er rust, harmonie en verdwijnt de angst je verworvenheden te verliezen.
Saddhus
Hoe doe je dat? Zoek gezelschap op van sadhus, yogis, guru’s; mensen die de verbinding met de bron niet uit het oog verloren zijn. Die dat iedere dag beoefenen en belichamen en die jou kunnen inspireren die weg terug naar huis te vinden. Zij leven het voorbeeld. Zoek begeleiding bij wijze zielen, lees de wijze teksten. Erken dat er een hogere intelligentie is en dat al die kennis daaromtrent ook gewoon beschikbaar voor je is. Er zijn miljoenen boeken geschreven door ontelbare wijze ‘elders’.
Overgave.
Dit is nog wat onbemind in het Westen; we hebben geleerd op te staan en te regelen wat we nodig hebben. Overgave is zwak, een afgang, ondergang of opgeven. In spiritueel opzicht is overgave een hele sterke kracht. De kracht om je controle over werkelijk iedere uitkomst van al je handelen, uit handen te geven. Het universum heeft een veel groter en veel beter plan dan jij. En jouw well-being is daar al verzekerd. Je komt niets tekort. Geef je angsten op, of je pogingen naar het kleine zelf bevredigen. Sta toe dat je geleid wordt in plaats van zelf te leiden.
Bewust van de bron
Dit is een constante beoefening. Je bewust zijn dat er zoiets bestaat als totaalheid. Door deze verbinding in je hart te cultiveren, cultiveer je een constante staat van bewustzijn. Je kunt dankbaarheid beoefenen, een gebed, mindfulness, mantra chanten. Maar ook ethische beslissingen maken, jezelf herinneren aan het gidsende principe in het universum. Vraag ernaar, reik uit voor hulp van de ongeziene wereld. Stel jezelf bij iedere handeling de vraag; is dit liefde; is dit afgestemd met het verlangen van het universum? Dient dit het collectief of vooral mij zelf? Wanneer jouw persoonlijke wil samenvalt met de wil van het universum (wat altijd liefde en harmonie is) dan lost de rest vanzelf op. Karma Yoga, het belangeloos dienen, lost de negatieve karma op van handelen uit eigenbelang. Cultiveer innerlijke vrede en weerbaarheid, heb een helder beeld over wat zingeving voor jou is en hoe je daar aan bijdraagt, of hoe je jezelf daarmee voedt, of hoe je dat doorgeeft aan je omgeving. Ook, juist of zelfs wanneer externe omstandigheden uitdagend worden. We gaan uiteindelijk allemaal terug naar huis, naar een staat van harmonie, eenheid, veiligheid en vrede. Dit is yoga. Union of body mind and soul.